Διοξίνη
2,3,7,8-τετραχλωρο-διβενζο-1,4-διοξίνη (TCDD) ή αλλιώς διοξίνη
Διοξίνες γενικά λέμε όλα τα ισομερή της αλλά αυτή είναι η πιο τοξική.
Παρασκευάστηκε συνθετικά το 1968. Είναι ένα άσπρο στερεό που μοιάζει με το αλάτι που τρώμε.
Είναι αδιάλυτο στο νερό και διαλυτό σε οργανικούς διαλύτες και στο λίπος των ζώων.
Η διοξίνη αρχικά ανακαλύφθηκε σαν παραπροϊόν της βιομηχανικής παρασκευής της τριχλωροφαινόλης που χρησιμοποιείται για την παρασκευή εντομοκτόνων.
Η διοξίνη άρχισε να προξενεί το ενδιαφέρον του κοινού όταν κάποιοι εργαζόμενοι δηλητηριάστηκαν από τριχλωροφαινόλη η οποία περιείχε και τη διοξίνη.
Η διοξίνη υπήρχε σαν πρόσμειξη και ξεσηκώθηκε μεγάλος θόρυβος, όταν έγιναν γνωστές οι συνέπειές της.
Σε θερμοκρασίες μεγαλύτερες των 800οC η διοξίνη καταστρέφεται. Ομως στις καύσεις που γίνονται σε πιο χαμηλές θερμοκρασίες και που ενώνονται άνθρακας με χλώριο παρασκευάζονται πολλά ισομερή των διοξινών. Τέτοιες καύσεις είναι οι φωτιές στα δάση και οι φωτιές στα σκουπίδια.
Ρύπανση από διοξίνες γίνεται και στα εργοστάσια χαρτιού που χρησιμοποιούν χλώριο ως λευκαντικό. Επίσης η πενταχλωροφαινόλη που χρησιμοποιείται ως συντηρητικό των ξύλων σε σπίτια και βιομηχανίες, θεωρείται ότι περιέχει πολλές ισομερείς διοξίνες.
Τα τελευταία 40 χρόνια έχουμε μια μεγάλη αύξηση της βιομηχανικής παρασκευής των οργανοχλωριωμένων προϊόντων και των πλαστικών όπως για παράδειγμα εντομοκτόνα, ζιζανιοκτόνα, PVC, κλπ.
Οταν αυτά τα προϊόντα καίγονται με τα σκουπίδια των πόλεων, τα καυσαέρια και η στάχτη μεταφέρονται εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά μπαίνουν στις λίμνες, στα ποτάμια, στις θάλασσες και επικάθονται στις καλλιέργειες.
Η διοξίνη δεν διασπάται και αφού καταλήγει στο χώμα, το νερό και τα φυτά μπαίνει στην τροφική αλυσίδα των ζωντανών οργανισμών και καταλήγει στο λίπος των ψαριών και στο λίπος των ζώων.
Τελικά με τα είδη καθημερινής κατανάλωσης όπως βούτυρο, τυρί, αυγά, παγωτό, κοτόπουλο, γάλα, η διοξίνη καταλήγει στο λίπος του ανθρώπου.
Τώρα ξέρουμε ότι η διοξίνη προκαλεί προβλήματα υγείας όταν φτάσει σε λίγα μέρη στο τρισεκατομμύριο (ppt) στο λίπος του σώματός μας.